3 ทักษะสำคัญ ที่ช่วยให้ไม่เกิดความเครียดสะสมจากการทำงาน

คุณเป็นคนหนึ่งไหมคะที่เริ่มจะรู้สึกว่าตัวเองกลายเป็นเดอะแบกในที่ทำงาน ในขณะที่บางคนในทีมอาจจะบอกว่า “ทำไม่ได้” “ไม่ว่างทำ” “ช่วยทำงานนี้แทนหน่อยได้ไหม?” แต่คุณกลับรู้สึกผิดหรือรู้สึกแย่กับตัวเองหากจะพูดออกไปแบบนั้นหรือปฏิเสธไม่รับงานที่คุณรู้สึกว่ามันเกินหน้าที่ความรับผิดชอบของคุณ หรือคุณมีความรู้สึกว่า “ถ้าฉันไม่ทำแล้วใครจะทำ?”
ซึ่งเวลาที่คุณไม่ไหวแต่บอกไหวมันมักจะไม่ได้ส่งผลกระทบมากมายหากมันไม่ได้เกิดขึ้นกับคุณบ่อย ๆ แต่หากว่ามันเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ซาก ๆ จนชักจะไม่ไหวแล้วจริง ๆ มันก็คงต้องถึงเวลาแล้วที่คุณต้องทบทวนกลยุทธ์ในการทำงานของตัวเองใหม่โดยนำทักษะ soft skills เข้ามาใช้ร่วมกับ hard skills ที่คุณมีอยู่แล้ว ได้แก่
ตั้งขอบเขตในการทำงาน การตั้งขอบเขต (Setting Boundaries) จะช่วยคุณได้ ดังนี้
ลดความเครียด
เมื่อคุณตั้งขอบเขตเกี่ยวกับปริมาณงาน ประเภทของงาน และจำนวนชั่วโมงที่คุณรับทำ คุณจะสามารถจัดการงานของคุณได้ดีขึ้นและช่วยลดความรู้สึกท่วมท้นลงได้
เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
การตั้งขอบเขตจะทำให้คุณจัดลำดับความสำคัญของงานได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยมุ่งเน้นกับงานที่สำคัญ รวมถึงหลีกเลี่ยงการถูกรบกวนหรือการรับคำขอที่ไม่จำเป็น
ดูเป็นมืออาชีพ
การสื่อสารขอบเขตการทำงานของคุณอย่างชัดเจน แสดงให้เห็นถึงความเป็นมืออาชีพและความเคารพต่อตัวเอง ซึ่งจะช่วยให้เพื่อนร่วมงานปฏิบัติต่อคุณด้วยความเคารพรวมถึงรับรู้ถึงความต้องการและขีดจำกัดของคุณ ซึ่งจะนำไปสู่ความสัมพันธ์ในการทำงานที่ดีและมีสุขภาพดีขึ้น
ส่งเสริมให้เกิดการเติบโตภายใน (personal growth)
การตั้งขอบเขตจำเป็นต้องอาศัยทักษะอื่น ๆ ร่วมด้วยก็คือการตระหนักรู้ในตนเอง (self-awareness) และความกล้าที่จะยืนยันสิทธิ์ของตนเอง (assertiveness) ซึ่งทักษะเหล่านี้จะช่วยส่งเสริมให้คุณเกิดการเติบโตภายในและมีความมั่นใจมากขึ้นในการแสดงออกถึงความต้องการของคุณเอง
บริหารความขัดแย้งได้ดีขึ้น
การตั้งขอบเขตในที่ทำงานสามารถช่วยป้องกันความขัดแย้งและความเข้าใจผิดได้ เมื่อทุกคนเข้าใจขอบเขตของกันและกันอย่างชัดเจน การทำงานร่วมกันก็จะเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ช่วยให้เกิดความพึงพอใจในการทำงาน
การที่คุณสามารถควบคุมเวลา พลังงาน และพื้นที่ส่วนตัวของคุณได้จะช่วยให้คุณเกิดความพึงพอใจและมีประสิทธิภาพในการทำงานเพิ่มมากขึ้น
ขอความช่วยเหลือ
การขอความช่วยเหลือฟังดูเหมือนเป็นเรื่องพื้น ๆ แต่เอาเข้าจริงมันก็ไม่ได้ง่ายสำหรับทุกคนโดยเฉพาะคนที่ขาดทักษะทางสังคม เนื่องจากการขอความช่วยเหลือนั้นถือเป็นทักษะทางสังคม (Social Skills) รูปแบบหนึ่งที่จะนำไปสู่การได้รับความช่วยเหลือจากคนอื่น (Social Support) ในทางกลับกัน ความโดดเดี่ยวทางสังคมและการได้รับการสนับสนุนทางสังคมที่ต่ำนั้นมีความสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของอัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตในโรคทางการแพทย์หลายชนิด โดยการพัฒนาให้มีทักษะในการขอความช่วยเหลือนั้นอาจทำได้โดยเริ่มจากการถามตัวเองว่า “ตอนนี้ฉันกำลังเจอกับปัญหาอะไรหรือเปล่า?” “มีใครบ้างที่พอจะช่วยฉันได้“
ทั้งนี้ ผู้เขียนขอบอกเล่าผ่านประสบการณ์ตรงเลยนะคะว่าเวลาขอความช่วยเหลือจากคนอื่นโดยเฉพาะขอความช่วยเหลือได้ถูกคน คนที่เป็นฝ่ายให้ความช่วยเหลือมักจะเกิดความรู้สึกดีต่อตัวเองขึ้นมาจากพฤติกรรมให้ความช่วยเหลือซึ่งจะนำไปสู่ความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นระหว่างคุณกับเขา อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนมองว่าการขอความช่วยเหลือนั้นเป็นทักษะจริง ๆ ค่ะ หากไม่ขอความช่วยเหลือจากใครเลยหรือขอความช่วยเหลือจากคนอื่นทุกครั้งโดยไม่เคยพยายามแก้ปัญหาด้วยตัวเองเลยมันก็ทำให้เกิดผลลัพธ์ในทางลบมากกว่าเป็นผลดี
กล้ายืนยันสิทธิ์ของตนเอง (Assertiveness)
คนที่มีลักษณะแบบยอมคนหรือไม่ค่อยแสดงออกแม้ในเรื่องที่เหมาะสมมักจะทำให้เป็นคนที่เครียดง่าย มีความแค้นฝังใจ มีความโกรธที่ลุกเป็นไฟอยู่ภายใน รู้สึกว่าตัวเองเป็นเหยื่อหรือถูกเอาเปรียบ รู้สึกอยากแก้แค้นเอาคืนอยู่ในใจ สงสัยหรือตั้งคำถามต่อการตัดสินใจของตนเอง ส่วนคนที่กล้ายืนยันสิทธิ์ของตนเองนั้นจะไม่เป็นคนที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวและจะไม่เป็นคนแบบเก็บกด แต่จะเป็นคนที่
มีความมั่นใจและเคารพในตนเอง
รู้สึกมีพลังและความสามารถในการควบคุมชีวิตตนเอง
เข้าใจและตระหนักถึงความรู้สึกของตนเอง
ได้รับความเคารพจากผู้อื่น
มีทักษะในการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
สามารถสร้างสถานการณ์ที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์
มีทักษะการตัดสินใจ
สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ไว้วางใจกับคนอื่นผ่านการสื่อสารที่ซื่อสัตย์จริงใจ
มีความพึงพอใจในการทำงาน
ทั้งนี้ คุณสามารถพัฒนาทักษะการยืนยันสิทธิ์ของตนเองได้ ดังนี้
ประเมินสไตล์ ทำความเข้าใจจุดแข็งและจุดอ่อนของตนเอง
ใช้การสื่อสารที่ขึ้นต้นว่า “ฉัน” (I) เช่น “ฉันมองอีกอย่าง” แทนที่จะบอกว่า “คุณคิดผิด”
ฝึกปฏิเสธ
ซักซ้อมสิ่งที่ต้องการจะพูดออกไปโดยเฉพาะเรื่องที่สำคัญ
ใช้ภาษากายเสริมกับสิ่งที่พูด นั่งหรือยืนหลังตรง สบตาคู่สนทนา ไม่กอดอก ไม่หลบตา
ควบคุมอารมณ์ของตนเอง เมื่อรู้สึกว่าตนเองเริ่มมีอารมณ์มากไปก็ควรใช้เวลาสักครู่เพื่อทำใจให้สงบลงก่อนพูด หายใจช้า ๆ พยายามรักษาน้ำเสียงให้มั่นคงและสม่ำเสมอ
เริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ ที่ทำได้ไม่ยากก่อน เช่น ฝึกกับเพื่อนสนิท จนเกิดความรู้สึกมั่นใจมากขึ้นหรือกล้าแสดงออกมากขึ้น
คุณไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่รับไหวทุกเรื่อง และไม่จำเป็นต้องแบกทุกอย่างไว้คนเดียว หากคุณกำลังเหนื่อยกับการทำงาน รู้สึกกดดันจากความคาดหวังของคนรอบข้าง หรือรู้สึกผิดทุกครั้งที่ต้องปฏิเสธใคร จนความเครียดเริ่มส่งผลกระทบต่อชีวิต อย่าลืมหันกลับมาใส่ใจความรู้สึกของตัวเองด้วยนะคะ
iSTRONG Mental Health พร้อมให้บริการปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจความรู้สึก จัดการความเครียด และค้นหาแนวทางรับมือกับปัญหาได้อย่างเหมาะสม
เพราะการดูแลตัวเอง ไม่ใช่การเห็นแก่ตัว แต่คือการรู้จักให้ความสำคัญกับตัวเองเช่นกัน 💙
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง:
Vanderbilt University (2025).
Setting boundaries at work: A key to well-being.
Vanderbilt University (2025).
Setting boundaries at work: A key to well-being.
Mayo Clinic Staff (2024).
Being assertive: Reduce stress, communicate better.
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.
