แม้ว่าองค์ความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าจะเริ่มเข้าถึงได้ง่ายและหลายคนก็ยอมรับแล้วว่ามันคืออาการป่วยชนิดหนึ่งที่มีอยู่จริงและไม่ใช่การที่ผู้ป่วยคิดไปเอง แต่ผู้เขียนก็ยังพบความ ‘เก้ ๆ กัง ๆ’ ของคนใกล้ชิดของผู้ป่วยที่หลายครั้งพวกเขาก็รู้สึกทำตัวไม่ถูก ไม่รู้ว่าตัวเองควรจะทำอย่างไร

“ฉันก็เคยเจอเรื่องแบบนี้มาเหมือนกัน ตอนนั้นฉันร้องไห้เยอะมาก แต่เวลามันก็ทำให้หายเศร้าได้เอง” “คนอื่นเจอปัญหาหนักกว่านี้ยังไม่เห็นเขาเป็นโรคซึมเศร้าเลย” “ชีวิตเธอก็ออกจะดี ไม่เห็นมีอะไรที่ดูจะทำให้เธอเป็นโรคซึมเศร้าได้เลย” “โรคซึมเศร้าอะไรกัน อ่อนแอคิดไปเองมากกว่า” เหล่านี้คือตัวอย่างของประโยคที่สะท้อนถึงความเข้าใจคลาดเคลื่อนไปว่า โรคซึมเศร้า กับ ความเศร้า มันเป็นสิ่งเดียวกัน

บางคนเวลามีปัญหาจะไม่ค่อยพูดอะไร ถามว่าไหวไหมก็ตอบว่า “ไหว” ถามว่าเหนื่อยไหมก็บอก “ไม่เป็นไร” ทั้งที่จริง ๆ แล้วข้างในอาจกำลังเต็มไปด้วย ความกดดัน ความเครียด ความผิดหวัง หรือความเหนื่อยที่สะสมมานาน แต่พวกเขาเลือกเก็บมันไว้คนเดียว เพราะไม่อยากเป็นภาระใครหรือไม่ก็เคยชินกับการต้อง “รับมือเอง” มาตลอด

ผู้ที่มีบุคลิกภาพหลงตัวเอง มักจะการบิดเบือนความจริง มีการทุ่มเทให้กับความรักอย่างมากในช่วงเริ่มต้นความสัมพันธ์ มีการสร้างภาพฝันของชีวิตคู่ในอุดมคติ เมื่อมีคนตกหลุมรักคนเหล่านี้แล้ว ภาพฝันหวานจะกลายเป็นฝันร้าย เพราะ Narcissist จะค่อย ๆ บั่นทอนและลดคุณค่าของคนรักเขาลง

ผู้ที่มีความสัมพันธ์กับ Narcissist อย่างแน่นแฟ้น ทั้งในรูปแบบคนรัก เพื่อนสนิท พี่น้อง พ่อแม่ ครอบครัว มีแนวโน้มได้รับผลกระทบทั้งในเชิงอารมณ์ จิตใจ และพฤติกรรม

หากผู้อ่านเป็นคนหนึ่งที่ติดตามประเด็นทางสังคมก็น่าจะเคยเห็นผ่านตาอยู่หลายครั้งเกี่ยวกับ“ความรักที่จบลงด้วยโศกนาฏกรรม” ผู้เขียนเองก็เป็นมนุษย์ธรรมดาคนหนึ่งที่มีความรักและเคยอกหักเช่นกัน ในมุมหนึ่งก็เข้าใจได้ไม่ยากว่าปัญหาความรักมันทำร้ายสุขภาพใจได้มากจริง ๆ

ไม่ว่าจะยุคไหนสมัยใด ผู้เขียนก็มักจะได้ยินข่าวเกี่ยวกับการใช้ความรุนแรงในความสัมพันธ์ทั้งฝ่ายชายเป็นผู้ลงมือทำร้ายฝ่ายหญิงและฝ่ายหญิงเป็นผู้ลงมือทำร้ายฝ่ายชาย ซึ่งจากข้อมูลทางสถิติของประเทศไทยพบข้อมูลว่าตั้งแต่ พ.ศ. 2559-2562 มีผู้หญิงไทยที่ไปเข้ารับบริการจากศูนย์พึ่งได้ กระทรวงสาธารณสุขในแต่ละปีอยู่ที่ 13,248-18,919 ราย

หลายครั้งคนที่คนอื่นมองว่า “เก่ง” กลับเป็นคนที่ไม่ค่อยมีใครถามเลยว่า “เหนื่อยไหม” เขาอาจเป็นคนที่ รับฟังคนอื่นเก่งเป็นที่ปรึกษาของทีม ดูแลคนรอบตัวตลอดเวลา แก้ปัญหาเก่ง และดูเหมือนรับมือทุกอย่างได้ดี

หลายคนคิดว่าตัวเอง “สื่อสารไม่เก่ง” พูดไม่เป็นอธิบายความรู้สึกไม่ถูกคุยกันทีไรก็ทะเลาะยิ่งพยายามอธิบาย ยิ่งห่างกัน แต่บางครั้งปัญหาอาจไม่ใช่เรื่อง “การพูด” แต่อาจเป็นเพราะเราไม่เคยกล้ารู้สึกกับ “ความจริงข้างในตัวเอง” ต่างหาก

หลายครั้ง คำพูดที่เราพูดออกไป อาจไม่ใช่สิ่งที่เรารู้สึกจริง ๆ บางคนพูดว่า “ไม่เป็นไร” ทั้งที่กำลังเสียใจมาก บางคนบอกว่า “โอเค” ทั้งที่ข้างในกำลังอึดอัด