อยากเรียนจิตวิทยา แต่พอค้นหาคำว่า “คอร์สจิตวิทยา” กลับเจอหลักสูตรเต็มไปหมด ทั้ง Psychology, Counseling Skills, จิตวิทยาการสื่อสาร, CBT, Satir รวมถึงคอร์สสำหรับพัฒนาตัวเองและคอร์สที่ออกแบบมาสำหรับการทำงาน แล้วเราควรเลือกจากอะไร?

อยากเรียนทักษะจิตวิทยา แต่ไม่รู้ว่าควรเริ่มจากตรงไหน? หลายคนสนใจจิตวิทยาเพราะอยากเข้าใจตัวเองมากขึ้น บางคนอยากเข้าใจคนรอบตัว บางคนทำงานกับคนทุกวันและรู้สึกว่าถ้ามีความรู้ด้านจิตวิทยาน่าจะช่วยให้สื่อสารและทำงานร่วมกับคนอื่นได้ดีขึ้น ขณะที่บางคนอาจสนใจทักษะการให้คำปรึกษาและกำลังมองหาว่าควรเริ่มเรียนอย่างไร

ทำไมคนจำนวนมาก ถึงพูดว่า "ไม่เป็นไร" ทั้งที่ข้างในกำลังพัง "ไม่เป็นไร" อาจเป็นประโยคที่ถูกพูดบ่อยที่สุดประโยคหนึ่งของคนไทย เพื่อนยกเลิกนัด "ไม่เป็นไร" หัวหน้าตำหนิ "ไม่เป็นไรครับ" คนรักทำให้เสียใจ "ไม่เป็นไร" ถูกเอาเปรียบ "ไม่เป็นไร เดี๋ยวเราจัดการเอง"

"คนจำนวนมากไม่ได้เหนื่อย เพราะงานหนัก แต่เหนื่อยเพราะต้องพิสูจน์ว่าตัวเองมีคุณค่าตลอดเวลา" คุณเคยรู้สึกไหมว่าทำงานสำเร็จแล้วแต่ดีใจได้ไม่นาน ได้รับคำชม แต่กลับจำคำวิจารณ์ได้แม่นกว่า ได้เลื่อนตำแหน่งแล้ว ก็เริ่มกดดันตัวเองกับเป้าหมายถัดไปทันที หรือบางครั้ง แม้คนรอบตัวจะบอกว่า "คุณเก่งมาก" แต่ลึก ๆ กลับยังรู้สึกว่า "ฉันยังไม่ดีพอ"

"คนจำนวนมากไม่ได้ควบคุมคนอื่น เพราะอยากมีอำนาจ แต่กำลังพยายามควบคุมความกลัวของตัวเอง" ทำไมคนที่บอกว่ารัก ถึงพยายามควบคุมเรามากที่สุด "ถึงบ้านหรือยัง" "อยู่กับใคร" หลายครั้ง คำถามเหล่านี้เริ่มต้นจากความห่วงใย แต่เมื่อเวลาผ่านไป มันกลับค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นความอึดอัด

"งานชิ้นนี้ยังไม่ค่อยดีนะ ลองปรับอีกนิด" เป็นเพียงประโยคสั้น ๆ ที่หัวหน้าพูดกับลูกน้อง แต่ผลลัพธ์กลับแตกต่างกันอย่างน่าสนใจ บางคนตอบกลับว่า "ได้ครับ เดี๋ยวผมลองแก้ดู" ในขณะที่บางคนกลับรู้สึกว่า "ฉันไม่เก่งพอ" "หัวหน้าคงผิดหวังในตัวฉัน" "หรือเขากำลังจะไม่ไว้ใจเราแล้ว"

เคยสังเกตไหมคะว่า คนที่ดูประสบความสำเร็จมากที่สุดในสายตาคนอื่น กลับเป็นคนที่วิจารณ์ตัวเองหนักที่สุด แม้จะทำงานสำเร็จ ได้รับคำชื่นชม หรือก้าวหน้าในหน้าที่การงาน แต่ลึก ๆ กลับยังรู้สึกว่า “ฉันน่าจะทำได้ดีกว่านี้”

หลายคนคิดว่าตัวเอง “สื่อสารไม่เก่ง” พูดไม่เป็นอธิบายความรู้สึกไม่ถูกคุยกันทีไรก็ทะเลาะยิ่งพยายามอธิบาย ยิ่งห่างกัน แต่บางครั้งปัญหาอาจไม่ใช่เรื่อง “การพูด” แต่อาจเป็นเพราะเราไม่เคยกล้ารู้สึกกับ “ความจริงข้างในตัวเอง” ต่างหาก

หลายครั้ง คำพูดที่เราพูดออกไป อาจไม่ใช่สิ่งที่เรารู้สึกจริง ๆ บางคนพูดว่า “ไม่เป็นไร” ทั้งที่กำลังเสียใจมาก บางคนบอกว่า “โอเค” ทั้งที่ข้างในกำลังอึดอัด

หลายคนไม่ได้เหนื่อยเพราะชีวิตยาก แต่เหนื่อยเพราะต้องพยายามเป็นบางอย่างตลอดเวลา บทความจิตวิทยาเชิงลึกจากแนวคิด Satir ที่ช่วยให้เราเข้าใจโลกภายในของตัวเอง ความสัมพันธ์ และมนุษย์มากขึ้น