คนที่มีอาการของโรคซึมเศร้าโดยเฉพาะช่วงที่อาการอยู่ในระดับรุนแรงมักจะมองเห็นชีวิตของตัวเองไปในทางมืดมน สิ้นหวัง และไม่มีใครสามารถช่วยได้เลย

ภาวะสิ้นยินดีเป็นภาวะที่พบได้บ่อยขึ้นในปัจจุบัน สำหรับผู้เขียนแล้วภาวะนี้ค่อนข้างจะมีความน่ากลัวเพราะมันมีลักษณะเป็น “ภัยเงียบ” ที่เราไม่สามารถสังเกตเห็นจากภายนอกได้ หลายคนที่มีภาวะนี้ก็ยังคงเรียนหนังสือ ทำงาน หรือใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่ว่าข้างในจิตใจนั้นกลับรู้สึกว่างเปล่า หากมองจากมุมมองจิตวิทยา แนวคิดที่น่าสนใจในการนำมาใช้เป็นมุมมองต่อภาวะสิ้นยินดีก็คือ “จิตวิทยาอัตถิภาวนิยม” เพราะเป็นแนวคิดที่ว่าด้วยเรื่อง “ความหมายของชีวิต” และ “การไร้ความหมายในชีวิต”

ไม่ใช่เพราะความทุกข์ที่ทำให้เราคิดมาก แต่เป็นเพราะความคิดมากที่ทำให้เราทุกข์” เป็นประโยคที่ผู้เขียนเคยอ่านเจอบ่อย ๆ แต่แม้ว่ามันจะดูคมคายน่าประทับใจ ผู้เขียนกลับพบว่ามันจะเป็นเรื่องที่ยากหากคนที่อยากเลิกเป็นคนคิดมากไม่รู้ว่าวิธีการที่เป็นรูปธรรมในการรับมือกับความคิดมากของตัวเองคืออะไร

การดูแลผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจัดว่าเป็นความท้าทายพอสมควร เนื่องจากลักษณะของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าโดยเฉพาะในช่วงที่มีอาการอยู่ในระดับรุนแรง ผู้ดูแลมักจะเกิดความสับสนลังเล เช่น ไม่รู้ว่าควรจะพูดยังไงกับผู้ป่วยดี ตัวเองได้รับผลกระทบจากผู้ป่วยแต่ก็ไม่กล้าสื่อสารตรง ๆ

โดยทั่วไปแล้วพ่อแม่ทุกคนก็อยากจะเป็นพ่อแม่ที่ดีและอยากเห็นลูกมีความสุข แต่ความจริงของโลกใบนี้ก็คือมันไม่มีอะไรที่สมบูรณ์แบบและเราไม่สามารถควบคุมให้ทุกอย่างเป็นไปดั่งใจ ซึ่งในบางครั้งสิ่งที่พ่อแม่ทุกคนไม่ได้อยากให้มันเกิดขึ้นแต่มันก็เกิดขึ้นรวมถึงการที่ลูกวัยรุ่นเป็นโรคซึมเศร้า

คุณคงจะเคยได้ยินข่าวเศร้าที่เกี่ยวกับการจบชีวิตลงของใครสักคน โดยถึงแม้ว่าพวกเขาจะไม่ใช่คนที่คุณรู้จักก็อดที่จะรู้สึกสะเทือนใจทุกครั้งที่ได้ยินข่าวใช่ไหมคะ ดังนั้น ไม่ต้องพูดถึงเลยว่าคนที่ใกล้ชิดกับผู้ที่จากไปจะได้รับความกระทบกระเทือนทางจิตใจมากแค่ไหน

หลายท่านอาจสังเกตเห็นว่า เพื่อนร่วมงานเป็นโรคซึมเศร้ากันมากขึ้น หรือคนใกล้ตัวป่วยด้วยโรคซึมเศร้ากันมากขึ้น ทั้ง ๆ ที่โรคซึมเศร้าไม่ใช่โรคระบาด แต่เกิดจากสารเคมีในสมองเสียสมดุล ประกอบกับการเผชิญความเครียด ความกดดัน ความผิดหวังซ้ำ ๆ ในชีวิตประจำวัน

โรคซึมเศร้าในผู้สูงวัยมีปัจจัยเสี่ยงมากจากความกังวลเรื่องเงินทอง เช่น เงินไม่พอใช้ เกษียณแล้วรายได้ลดลง เป็นต้น รวมไปถึงสภาพร่างกายที่เสื่อมถอยและอาการเจ็บป่วยเรื้อรัง ต่างก็ส่งผลให้ผู้สูงวัยเกิดความรู้สึกวิตกกังวลในการใช้ชีวิต รู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าลดลง ทำให้ขาดการเข้าสังคมไปด้วย ส่งผลให้เกิดความเหงา

World Health Organization หรือ WHO คาดการณ์ว่า ในปี 2030 โรคทางสุขภาพจิต นั่นคือโรคซึมเศร้ากำลังจะกลายเป็นสาเหตุอันดับ 1 ของภาระโรคทั่วโลก เมื่อรวมทุกโรคและภาวะเจ็บป่วยที่มีผลกระทบต่อชีวิตมนุษย์ทั้งหมด ทั้งในแง่ของสุขภาพ เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิต โรคซึมเศร้าจะเป็นสาเหตุที่สร้างภาระโรคสูงที่สุดในโลก

ซึ่งหลายคนคงจะมีข้อสงสัยว่าเพราะอะไรวัยรุ่นในยุคนี้ถึงมีความเสี่ยงเป็นโรคซึมเศร้าและทำร้ายตัวเองกันมากขึ้น แต่คำตอบของคำถามนั้นก็ยังคงไม่มีความชัดเจนแบบฟันธง มีเพียงข้อสันนิษฐานที่หลายฝ่ายเริ่มทำการศึกษาและสังเกตว่ามันมีแนวโน้มเข้ามาเกี่ยวข้องกับโรคซึมเศร้าในวัยรุ่นก็คือ “โลกโซเชียล”