Men Cry too ผู้ชายก็ “เจ็บได้ ร้องไห้เป็น” การปรึกษาและระบายความรู้สึก ไม่ใช่ภาพสะท้อนของความอ่อนแอ

แม้ว่าในปัจจุบันสังคมโลกจะให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมทางเพศ มากขึ้น แต่ภาพจำของความเป็นชายของคนส่วนใหญ่ก็ยังคงเป็นภาพของความเข้มแข็งและการไม่แสดงความรู้สึกของตัวเองออกมา ซึ่งผู้เขียนเองก็พบด้วยตัวเองว่ายังมีผู้ชายหลายคนที่มองว่าการปรึกษาและระบายเป็นเรื่องของผู้หญิงเท่านั้น จึงทำให้แม้ว่าลึก ๆ ผู้ชายเองก็อยากมีพื้นที่ที่สามารถแสดงความเปราะบางหรืออยากร้องไห้ออกมาเหมือนกัน แต่ก็ต้องพยายามเก็บงำความรู้สึกเอาไว้
ซึ่งหากดูจากตัวเลขทางสถิติแล้วก็จะพบว่าตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560-2564 ผู้ชายมีอัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จที่สูงกว่าผู้หญิง และหากดูจากข่าวที่เห็นกันตามสื่อต่าง ๆ ก็จะพบข่าวเกี่ยวกับความรุนแรงในครอบครัวที่ผู้ก่อเหตุเป็นผู้ชายซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่มาจากปัญหาทางสุขภาพจิตของผู้ก่อเหตุ
จับสัญญาณของปัญหาสุขภาพจิตผู้ชายก่อนที่จะสายเกินแก้
ผู้ชายหลายคนมีปัญหาส่วนตัวแต่เลือกที่จะไม่ระบายหรือขอความช่วยเหลือจากคนอื่นซึ่งโดยมากมักเกิดขึ้นจากการถูกหล่อหลอมผ่านการเลี้ยงดูที่มาจากค่านิยมทางสังคมวัฒนธรรมมาอีกที ยกตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กผู้ชายหกล้มร้องไห้ พ่อแม่ก็ตะโกนขึ้นมาว่า “อย่าร้องไห้ครับ เป็นลูกผู้ชายต้องอดทน” เด็กผู้ชายบางคนนอกจากจะไม่มีใครเข้ามาช่วยเหลือแล้ว ยังกลับถูกห้ามไม่ให้แสดงความรู้สึกออกมาอีกด้วย
จึงทำให้ผู้ชายหลายคนเติบโตขึ้นมาพร้อมกับความเชื่อที่ฝังใจว่า เมื่อมีปัญหาต้องแก้เองเพราะจะไม่มีใครมาช่วยและอย่าร้องไห้หรือแสดงความรู้สึกออกมาเพราะมันเป็นเรื่องน่าอับอายสำหรับผู้ชาย ซึ่งเป็นความเชื่อที่บิดเบี้ยวไปจากความเป็นจริง
ดังนั้น ผู้ชายเองก็ควรให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตของตนเองโดยหมั่นจับสัญญาณของปัญหาสุขภาพจิตและขอความช่วยเหลือจากคนอื่นก่อนที่ปัญหามันจะสะสมจนเกินกว่าจะรับไหว ดังนี้
มีพฤติกรรมหนีปัญหา เช่น ใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับงานหรือกีฬาแทนที่จะแบ่งเวลาให้กับครอบครัว
มีอาการทางกาย เช่น ปวดหัวบ่อย มีปัญหาเกี่ยวกับระบบย่อยอาหาร เจ็บปวดตามร่างกาย
มีการใช้แอลกอฮอล์หรือสารเสพติดในทางที่ผิด เช่น ดื่มทุกวันจนกระทบต่องานหรือความสัมพันธ์
มีพฤติกรรมควบคุม พูดจาทำร้ายจิตใจคนอื่น หรือแสดงความรุนแรงก้าวร้าวทำร้ายคนอื่น
โกรธ/หงุดหงิดอย่างไม่เหสาะสม รุนแรงก้าวร้าวเกินเหตุ
มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ขับรถประมาท
มีการเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดทั้งในด้านอารมณ์ ระดับพลังงาน และความอยากอาหาร
มีปัญหาในการจัดจ่อ รู้สึกกระสับกระส่าย หรืออยู่ไม่สุข
นอนหลับยากหรือนอนหลับมากเกินไป
มีอารมณ์เศร้าอย่างต่อเนื่อง หรือมีความรู้สึกสิ้นหวัง
มีความคิดอยากทำร้ายตัวเองหรือฆ่าตัวตาย
ด้านชาทางความรู้สึก หรือยากที่จะมีอารมณ์เชิงบวก
มีความรู้สึกกังวลหรือเครียดเพิ่มขึ้น
เมื่อพบสัญญาณดังกล่าวแล้วควรทำอย่างไรต่อไป?
หัวใจสำคัญของการดูแลสุขภาพจิตไม่ว่าจะในคนเพศไหนก็ตามก็คือการเปิดโอกาสให้ตัวเองได้มีพื้นที่ทางอารมณ์หรือวิธีการง่าย ๆ ก็คือปรึกษาระบายกับคนที่ไว้วางใจ แต่วิธีการง่าย ๆ ก็อาจจะไม่ง่ายสำหรับทุกคน โดยเฉพาะคนที่มีภาพจำว่าการขอความช่วยเหลือคือการแสดงให้คนอื่นเห็นว่าตัวเองอ่อนแอไม่เอาไหน ดังนั้น การส่งเสริมสุขภาพจิตของผู้ชายจึงจำเป็นต้องอาศัยคนทั้งสังคมช่วยกัน ได้แก่
ส่งเสริมให้การเปิดใจพูดคุยของผู้ชายเป็นเรื่องปกติในทุกบริบท
ไม่ว่าจะเป็นในที่ทำงาน ที่บ้าน เมื่อสังคมเปิดพื้นที่ให้ผู้ชายได้พูดคุยถึงความรู้สึกนึกคิดของตัวเองออกมาได้ ผู้ชายก็จะรู้สึกว่าการขอความช่วยเหลือไม่ใช่เรื่องน่าอับอายหรือเป็นตราบาป
ให้ความรู้แก่สังคมเกี่ยวกับสุขภาพจิตของผู้ชาย
ให้ข้อมูลความรู้ที่เกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพจิตที่พบบ่อยในผู้ชาย เช่น ความเครียด ภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล เพื่อให้ผู้ชายได้มีเครื่องมือในการสังเกตสุขภาวะทางอารมณ์ของตนเอง รวมถึงลดการตีตราการขอความช่วยเหลือเพื่อส่งเสริมให้ผู้ชายเข้าถึงความช่วยเหลือก่อนที่ปัญหาสุขภาพจิตจะไปถึงระดับที่รุนแรง
ร่วมกันสร้างค่านิยมทางสังคมในรูปแบบใหม่
ความคาดหวังทางสังคมและวัฒนธรรม บทบาททางเพศ และอคติต่าง ๆ นั้นสร้างอุปสรรคที่ทำให้ผู้ชายไม่กล้าขอความช่วยเหลือเพราะกลัวการถูกตัดสินไปในเชิงลบ ควรสร้างค่านิยมทางสังคมใหม่ว่า การขอความช่วยเหลือเป็นสัญญาณของความเข้มแข็งไม่ใช่ความอ่อนแอ
มีบริการสุขภาพจิตที่เข้าถึงได้ง่ายและมีประสิทธิภาพ
การระบายปรึกษากับคนใกล้ชิดโดยเฉพาะถ้าคนใกล้ชิดยังมีค่านิยมแบบเชื่อว่า ผู้ชายที่แท้จริงต้องไม่แสดงด้านที่เปราะบางออกมาให้ใครเห็น อาจเป็นเรื่องยากทั้งในแง่ของความลำบากใจที่จะเอ่ยปากออกมาและในแง่ของโอกาสที่จะได้รับความช่วยเหลือ ดังนั้น มันอาจจะเป็นการดีกว่าที่ผู้ชายจะเริ่มต้นจากการใช้บริการสุขภาพจิตที่มีผู้เชี่ยวชาญด้านการให้คำปรึกษาเป็นผู้ให้บริการซึ่งจะช่วยให้ผู้ชายได้มีพื้นที่ปลอดภัยในการระบายปรึกษาโดยเรื่องราวทุกอย่างที่เล่าจะถูกเก็บรักษาความเป็นส่วนตัวและเป็นความลับ
ให้ข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งบริการสุขภาพจิต
ร่วมกันเผยแพร่ข้อมูลและช่องทางในการติดต่อรับบริการด้านสุขภาพจิต เพื่อให้ผู้คนในสังคมได้รับข้อมูลมากขึ้น ส่งต่อข้อมูลกันมากขึ้น รวมถึงทำให้การรับบริการด้านสุขภาพจิตเป็นเรื่องปกติที่ใคร ๆ ก็ทำกัน
คุณไม่จำเป็นต้องเข้มแข็งตลอดเวลา แม้จะเป็นผู้ชายก็ตาม หากคุณกำลังเผชิญกับความเครียด ความกดดัน ความโกรธ หรือความเหนื่อยล้าที่ไม่รู้จะบอกใคร อย่าฝืนเก็บทุกอย่างไว้คนเดียว เพราะการยอมรับว่าตัวเองกำลังไม่ไหว ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่คือจุดเริ่มต้นของการดูแลตัวเอง
iSTRONG Mental Health พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้คุณได้พูดคุยและระบายความรู้สึก ผ่านบริการปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา ที่พร้อมรับฟังโดยไม่ตัดสิน พร้อมช่วยคุณทำความเข้าใจปัญหาและค้นหาวิธีรับมืออย่างเหมาะสม เพราะไม่ว่าเพศไหน ทุกคนก็มีสิทธิ์ที่จะเหนื่อย อ่อนแอ และได้รับการดูแลหัวใจเช่นกัน
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง:
สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
มิติหญิงชาย: ในบริบทสังคมไทย 2566.
Christian Ledezma (2024).
Breaking the Silence: Men’s Mental Health Matters.
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.
