Narcissistic Injury จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อนาร์ซิสซิสต์เจ็บปวดและจะรับมือกับพวกเขาอย่างไร
Narcissistic Injury แปลตรงตัวได้ว่า อาการบาดเจ็บของนาร์ซิสซิสต์ หมายถึงความรู้สึกเจ็บปวดอย่างรุนแรงที่จะเกิดขึ้นเมื่อคนที่มีลักษณะแบบนาร์ซิซิสถูกท้าทายต่อภาพลักษณ์ที่พวกเขามีต่อตนเองหรือถูกทำลายความภาคภูมิใจในตนเอง อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนขอเกริ่นก่อนว่าคนที่แสดงอาการ Narcissistic Injury นั้นไม่จำเป็นต้องป่วยเป็นโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorder) เสมอไป แต่มันสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนที่มีความเปราะบางต่อภาพลักษณ์และความภาคภูมิใจในตนเอง รวมถึงขอย้ำเตือนว่าไม่ควรแปะป้ายว่าใครเป็นผู้ป่วยโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองหลังจากที่ได้อ่านบทความนี้นะคะ
ทำไมถึงเรียกคนที่มีลักษณะหลงตัวเองว่า Narcissism
คำว่า “Narcissism” มาจากเรื่องราวในตำนานกรีกและถูกเล่าขานโดยกวีชาวโรมันเกี่ยวกับชายที่มีชื่อว่า “นาร์ซิสซัส (Narcissus)” ซึ่งเป็นคนที่หลงตัวเอง มีความหยิ่งผยอง วันหนึ่งเขาได้เห็นเงาของตนเองในน้ำจึงเอาแต่จ้องมองเงาของตัวเองในน้ำด้วยความรู้สึกหลงรักอยู่อย่างนั้นจนเสียชีวิตลง ต่อมาหลังจากนั้นเขาได้เกิดใหม่กลายเป็นดอกไม้ชนิดหนึ่งจึงทำให้ดอกไม้ชนิดดังกล่าวถูกตั้งงชื่อว่า “ดอกนาร์ซิสซัส”
จากตำนานและบทกวีดังกล่าว ชื่อของนาร์ซิสซัสจึงได้กลายมาเป็นรากศัพท์ของคำว่า Narcissism ซึ่งหมายถึงคนที่มีลักษณะแบบหลงตัวเอง รวมถึงโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorder: NPD) อย่างไรก็ตาม คนที่มีลักษณะแบบหลงตัวเองนั้นมีตั้งแต่ในระดับที่ไม่ได้เป็นผู้ป่วยไปจนถึงในระดับที่ป่วย รวมถึงลักษณะแบบหลงตัวเอง ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง มองว่าตัวเองพิเศษ ห่วงภาพลักษณ์ และต้องการการยอมรับ ก็ไม่ได้มีอยู่ในเฉพาะผู้ป่วยโรคบุคลิกภาพผิดปกติเท่านั้น เราทุกคนสามารถมีลักษณะแบบ Narcissism อยู่ในตัวเองได้เช่นกัน
ซึ่งหมายความว่าการมีลักษณะเช่นนั้นอยู่ในตัวเองไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเป็นผู้ป่วยโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองเสมอไป รวมถึงภาวะที่เรียกว่า Narcissistic Injury ก็ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับคนที่เป็นผู้ป่วย แต่มันสามารถเกิดขึ้นกับคนทั่วไปที่ไม่ได้เป็นผู้ป่วยได้เช่นกัน
Narcissistic Injury เมื่อนาร์ซิสซิสต์เจ็บปวด
คนที่มีลักษณะแบบ Narcissism มักจะมีความเปราะบางต่อภาพลักษณ์ของตนเอง เมื่อถูกท้าทายความรู้สึกที่มีต่อตนเองว่าตัวเองยิ่งใหญ่ พิเศษ หรือมีสิทธิพิเศษเหนือกว่าคนอื่น ก็จะเกิดอาการที่เรียกว่า Narcissistic injury โดยมักจะมีสาเหตุมาจากการที่พวกเขาถูกคุกคามหรือท้าทายในสิ่งเหล่านี้
ความเชื่อว่าตนเองสมควรที่จะได้รับสิ่งพิเศษแม้ว่าจะไม่มีเหตุผล (Entitlement)
ความรู้สึกว่าภาพลักษณ์ของตนเองกำลังถูกคุกคาม
ความเชื่อว่าตนเองมีอำนาจเหนือผู้อื่นถูกท้าทาย
ความกลัวการถูกทอดทิ้ง
ซึ่งความรู้สึกถูกคุกคามหรือท้าทายดังกล่าวมักจะทำให้คนที่มีลักษณะแบบ Narcissism แสดงอาการตอบสนองออกไป ดังนี้
โกรธอย่างรุนแรงหรือควบคุมความโกรธไม่ได้ และแสดงความก้าวร้าวอย่างเปิดเผย
แสดงความก้าวร้าวในทางอ้อม (Passive Aggression) เช่น เงียบใส่ไม่พูดไม่จา แสดงท่าทีหงุดหงิดใส่แต่ไม่พูดออกมาตรง ๆ ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกทำตัวไม่ถูก กังวล หวาดกลัว หรือถูกกีดกันแยกออกจากกลุ่ม
ปฏิเสธ ไม่รับผิดชอบต่อสิ่งที่ตัวเองทำผิดพลาด โดยการปฏิเสธนี้อาจจะนำไปสู่พฤติกรรมที่เรียกว่า “Narcissistic gaslighting” ซึ่งจะเป็นการทำให้อีกฝ่ายเกิดความรู้สึกสงสัยในตัวเองแทน
ลดทอนคุณค่าของอีกฝ่ายลงโดยอาจจะใช้คำพูด เช่น “เธอมันบ้าไปแล้ว” “ถ้าไม่มีฉัน เธอก็ไม่มีทางไปรอดหรอก”
ทำตัวเป็นปฏิปักษ์ ไม่สนใจต่อกฎเกณฑ์และขอบเขต
เล่นบทเหยื่อผู้ถูกกระทำ
ฉายภาพจิต (projection) กล่าวคือหากพวกเขาไม่สบายใจหรือรู้สึกผิดเกี่ยวกับสิ่งที่ตนทำหรือรู้สึกอยู่ พวกเขามักจะโอนไปยังผู้อื่นด้วยการสะท้อนความรู้สึกลบเหล่านั้นออกไป โดยมักจะกล่าวหาคนอื่นว่ามีคุณสมบัติหรือเจตนาที่ไม่พึงประสงค์เหล่านั้นแทน
อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนขอย้ำอีกครั้งว่าอย่าเพิ่งแปะป้ายว่าใครเป็นโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองนะคะ เพราะอย่างที่กล่าวไปแล้วก็คือ Narcissistic Injury นั้นไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้ป่วยโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองเสมอไป แต่มันสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนที่มีความเปราะบางต่อภาพลักษณ์ของตนเอง หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากคนที่มีลักษณะแบบ Narcissism สิ่งที่จะช่วยให้คุณสามารถรับมือกับพวกเขาได้มากขึ้น ได้แก่
วางขอบเขต (boundary) ของตัวเองให้ชัดเจนเพื่อให้คนอื่นรับรู้ว่าจุดไหนคือการล้ำเส้น รวมถึงคุณควรให้ความสำคัญกับสุขภาวะของคุณมาเป็นอันดับหนึ่ง
ลดความรุนแรงลง (De-Escalate) เพื่อให้ตัวคุณเองปลอดภัย โดยอาจจะใช้ความนิ่งสงบเป็นตัวช่วยในการรับมือกับอารมณ์เกรี้ยวกราดของอีกฝ่าย รับฟังให้มากแต่พูดให้น้อย หลีกเลี่ยงการตำหนิหรือดูถูกคนที่กำลังเกิด Narcissistic Injury เพราะนอกจากจะไม่ช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้นแล้ว มันยังอาจจะยิ่งไปกระตุ้นให้อีกฝ่ายเกรี้ยวกราดถึงขั้นเป็นอันตรายต่อคุณได้
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองอาจจะได้รับอันตรายไม่ว่าจะทางร่างกาย ความรู้สึก หรือคำพูดที่อีกฝ่ายพยายามใช้เพื่อทำร้ายจิตใจคุณ ให้คุณรีบหนีออกไปจากจุดนั้นทันทีที่คุณทำได้ และหากมีความรุนแรงเกิดขึ้นคุณก็ควรจะขอความช่วยเหลือหรือโทรแจ้งตำรวจ
หากคุณกำลังเผชิญกับความสัมพันธ์ที่ทำให้รู้สึกสับสน เหนื่อย หรือได้รับผลกระทบทางความรู้สึก การพูดคุยกับนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์อาจช่วยให้คุณเข้าใจสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น เห็นขอบเขตของตัวเอง และหาวิธีรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อความสัมพันธ์เริ่มส่งผลต่อการใช้ชีวิตหรือสุขภาพใจ การขอความช่วยเหลือไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นอีกวิธีหนึ่งในการดูแลตัวเอง สามารถดูบริการ ปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา จาก iSTRONG ได้ที่นี่
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง:
Anna Drescher (2025). What is Narcissistic Injury?
Centre for Addiction and Mental Health (2024).
An Expert Explains: Narcissism vs Narcissistic Personality Disorder.
Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=d8pfinS4a2A
สาขาวิชาจิตวิทยา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (2022).
ภาวะหลงตัวเอง.
Retrieved from https://www.psy.arts.tu.ac.th/articles/narcissism?lang=th
บัณฑิตา คงสิน (2025).
ดอกนาร์ซิสซัส ดอกไม้จากชายที่หลงรักเงาของตัวเอง!
Retrieved from
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.