ต้อง ‘หลงตัวเอง’ ระดับไหนถึงควรได้รับการวินิจฉัยจากจิตแพทย์
ผู้อ่านเคยเจอคนที่มีลักษณะแบบนี้บ้างไหมคะ?
คนที่...ไม่ฟังใครเลย คิดว่าตัวเองถูกต้องเสมออยู่คนเดียว
คนที่...ชอบชมว่าตัวเองดีหรือเก่ง แต่ชอบพูดจาดูถูกด้อยค่าคนอื่น เหมือนหลงตัวเองมาก
คนที่...ทนคำวิจารณ์ไม่ได้ ถูกวิจารณ์เมื่อไหร่เขาจะปรี๊ดแตกหรือเถียงสุดใจว่าเขาไม่ผิด
เวลาที่เจอคนแบบนี้ หลายคนก็มักจะอดคิดไม่ได้ใช่ไหมคะว่า “ป่วยเป็นโรคหลงตัวเองหรือเปล่า?” หรืออาจจะมีความสงสัยว่าพฤติกรรมแบบนี้เป็นแค่คนนิสัยเสียหรือเป็นผู้ป่วย ซึ่งผู้เขียนเชื่อว่าทุกคนที่ต้องเผชิญกับบุคคลที่มีพฤติกรรมเหล่านี้ก็คงจะรู้สึกทั้งแย่ทั้งเหนื่อยใจเป็นอย่างมากเลยและเดาว่าหลายคนก็คงจะมีความสงสัยว่าแล้วจะรู้ได้ยังไงว่าต้องเป็นอาการหลงตัวเองระดับไหนถึงควรไปพบจิตแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง
ในบทความนี้ผู้เขียนจึงได้รวบรวมข้อมูลคร่าว ๆ เพื่อเอาไว้ประกอบการประเมินในขั้นต้นว่าคนใกล้ตัวของคุณมีแนวโน้มหรือความเสี่ยงต่อการเป็นโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorder) หรือเปล่า
โรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเอง คืออะไร?
คำว่าโรคบุคลิกภาพผิดปกติ (Personality Disorder) ตามที่ระบุไว้ใน DSM-5 TR ก็คือ รูปแบบถาวรของประสบการณ์ภายในและพฤติกรรมที่เบี่ยงเบนอย่างชัดเจนจากบรรทัดฐานและความคาดหวังของวัฒนธรรมของบุคคลนั้น โดยพฤติกรรมดังกล่าวจะปรากฏขึ้นมาในหลายบริบทและสถานการณ์ (Pervasive) รวมถึงมักจะมีความคงที่ตายตัวไม่ยืดหยุ่น (Inflexible) ซึ่งบุคลิกภาพที่ว่านี้จะเริ่มก่อตัวขึ้นมาในช่วงวัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่ตอนต้นและจะมีความคงที่อย่างต่อเนื่องและยาวนานไม่เปลี่ยนแปลงง่ายและมักนำไปสู่ความทุกข์ทรมานหรือความบกพร่องในการใช้ชีวิตประจำวัน
โดยสำหรับโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองนั้นจะเป็นรูปแบบของพฤติกรรมที่ เชื่อว่าตนเองเหนือกว่าคนอื่นในทุกด้าน (grandiosity) ต้องการคำชื่นชมเยินยอ และขาดความเห็นอกเห็นใจ ซึ่งผู้อ่านสามารถวิเคราะห์แนวโน้มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเอง ดังนี้
มีความรู้สึกว่าตัวเองยิ่งใหญ่สำคัญอย่างเกินจริง เช่น พูดถึงความสำเร็จของตัวเองอย่างเกินจริงโดยคาดหวังว่าจะได้รับการยอมรับว่าตนเหนือกว่าคนอื่นโดยไม่มีความสำเร็จที่สมน้ำสมเนื้อมารองรับ
หมกมุ่นอยู่กับจินตนาการว่าตนเองจะมีความประสบความสำเร็จอย่างไม่สิ้นสุด การมีอำนาจ, ความเฉลียวฉลาด, ความงาม หรือความรักในอุดมคติ
เชื่อว่าตนเองเป็นคนที่พิเศษไม่เหมือนใครและจะมีเพียงแค่คนที่พิเศษหรือมีสถานะสูงเท่านั้นที่จะเข้าใจพวกเขาได้
ต้องการคำเยินยอชื่นชมเป็นอย่างมาก
คาดหวังว่าตนเองจะต้องได้รับสิทธิพิเศษ เช่น คาดหวังว่าตนเองจะต้องได้รับการปฏิบัติที่ดีกว่าคนอื่นอย่างไม่ต้องมีเหตุผล หรือ คนอื่นจะต้องทำตามที่ตนต้องการโดยอัตโนมัติ
มีพฤติกรรมแสวงหาผลประโยชน์จากคนอื่น เช่น เอาเปรียบคนอื่นเพื่อให้ตนเองได้ในสิ่งที่ต้องการ
ขาดความเห็นอกเห็นใจ ไม่มีความคิดที่ว่าอยากจะรับรู้เข้าใจความรู้สึกหรือความต้องการของคนอื่น (รู้ว่าคนอื่นมีความรู้สึกและความต้องการอะไรแต่ไม่แคร์)
มักมีความรู้สึกอิจฉาคนอื่น หรือคิดว่าคนอื่นกำลังอิจฉาตน
แสดงพฤติกรรมและทัศนคติว่าตนเองเหนือกว่าคนอื่น หยิ่งยโส และดูถูกคนอื่น
อย่างไรก็ตาม ในการที่จะวินิจฉัยได้ว่าใครป่วยเป็นโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบหลงตัวเองนั้นมันมีความซับซ้อนและมีรายละเอียดที่มากไปกว่านั้น เช่น ระดับความรุนแรงของผลกระทบจากพฤติกรรมของบุคคลนั้น ระยะเวลาที่มีอาการ ความคงที่ของอาการ ฯลฯ โดยจิตแพทย์ผู้มีความเชี่ยวชาญเท่านั้นที่จะเป็นผู้บ่งชี้ได้ว่าใครป่วยหรือไม่ป่วย ดังนั้น สิ่งที่ผู้อ่าน (รวมถึงผู้เขียน) พอจะทำได้มากที่สุดก็คือปรึกษาจิตแพทย์และพยายามหาทางให้บุคคลนั้นไปพบจิตแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาอย่างถูกต้องเหมาะสมต่อไปค่ะ
หากคุณกำลังเหนื่อยใจกับความสัมพันธ์ที่ทำให้รู้สึกสับสนหรือบั่นทอนจิตใจ คุณไม่จำเป็นต้องรับมือกับทุกอย่างเพียงลำพัง ทาง iSTRONG ก็มีบริการ ปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา ที่จะช่วยให้คุณเข้าใจความรู้สึกของตัวเอง มองเห็นแนวทางรับมือกับความสัมพันธ์อย่างเหมาะสม และดูแลสุขภาพใจของตัวเองได้ดีขึ้น เพราะคุณเองก็สมควรได้รับความเข้าใจและความสัมพันธ์ที่ดีเช่นกัน ❤️ บริการปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง:
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.)
Retrieved from
RAMA Square - “หลงตัวเอง NPD” เกิดจากการเลี้ยงดู หรือสังคมบีบบังคับ (1) 25/08/63 l RAMA CHANNEL. Retrieved from
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.