การรีบให้คำแนะนำเกินไป อาจเป็นเหตุผลที่คนไม่อยากมาปรึกษาคุณอีก
- iStrong Mental Health
- 8 hours ago
- 1 min read
เมื่อมีคนมาปรึกษา หลายคนเชื่อว่าการช่วยที่ดีที่สุด คือการรีบเสนอทางออกให้เร็วที่สุด แต่ในความเป็นจริงสิ่งที่อีกฝ่ายต้องการในช่วงแรกมักไม่ใช่คำตอบ หากเป็นความรู้สึกว่ามีคนรับฟังและเข้าใจสิ่งที่เขากำลังเผชิญอยู่จริง ๆ ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาพบว่า การรับฟังอย่างลึกซึ้ง คือจุดเริ่มต้นของการช่วยเหลือที่มีประสิทธิภาพ เพราะเมื่อมนุษย์รู้สึกปลอดภัย เขาจะเริ่มมองเห็นคำตอบของตัวเองได้ชัดเจนขึ้น
ความหวังดี อาจทำให้บทสนทนาหยุดลงเร็วกว่าที่คิด
เมื่อเพื่อนมาระบายเรื่องความรัก เมื่อลูกทีมกำลังเครียด หรือเมื่อคนในครอบครัวกำลังเผชิญปัญหา หลายคนมักตอบกลับทันทีว่า ลองทำแบบนี้สิหรือถ้าเป็นเรา เราจะทำแบบนี้ ทุกประโยคเกิดจากความหวังดี แต่คุณอาจสังเกตว่าหลังจากนั้นอีกฝ่ายกลับเงียบลง เปลี่ยนเรื่องคุยหรือไม่ค่อยมาปรึกษาเราอีก ไม่ใช่เพราะเขาไม่เห็นคุณค่าของคำแนะนำ แต่เพราะในช่วงเวลานั้น เขายังรู้สึกว่าความรู้สึกของตัวเองไม่ได้รับการรับฟังอย่างเต็มที่
Insight จากจิตวิทยา
Virginia Satir อธิบายว่า ก่อนที่มนุษย์จะเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการรู้สึกว่าตัวเองได้รับการยอมรับและได้รับการเข้าใจอย่างแท้จริง เมื่อคนรู้สึกปลอดภัย เขาจะค่อย ๆ กล้าสำรวจความคิด ความรู้สึก และมองเห็นทางเลือกของตัวเองมากขึ้น
ในขณะเดียวกัน CBT (Cognitive Behavioral Therapy) อธิบายว่า อารมณ์ของมนุษย์ไม่ได้เกิดจากเหตุการณ์เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการตีความเหตุการณ์นั้นของแต่ละคน หากเรารีบเสนอคำตอบตั้งแต่ต้น เราอาจกำลังแก้ปัญหาจากมุมมองของเราเอง โดยที่ยังไม่เข้าใจว่าอีกฝ่ายกำลังคิดหรือรู้สึกอย่างไร ด้วยเหตุนี้ การให้คำปรึกษาที่ดีจึงไม่ได้เริ่มจากการมีคำตอบที่ดีที่สุด แต่เริ่มจากการเข้าใจโลกของอีกฝ่ายก่อน แล้วจึงค่อยช่วยให้เขามองเห็นคำตอบของตัวเอง
หากอยากช่วยคนให้ได้มากขึ้น ลองเริ่มจาก 4 วิธีนี้
ฟังเพื่อเข้าใจ ไม่ใช่ฟังเพื่อเตรียมตอบ
หลายครั้งระหว่างที่อีกฝ่ายกำลังเล่า เราเริ่มคิดคำตอบไว้ล่วงหน้าแล้ว ลองฝึกวางความคิดของตัวเองลงชั่วคราว แล้วตั้งใจอยู่กับสิ่งที่อีกฝ่ายกำลังสื่อสารให้มากที่สุด
อย่ารีบแก้ปัญหา ตั้งใจทำความเข้าใจก่อน
บางคนต้องการคำแนะนำ แต่บางคนเพียงต้องการพื้นที่สำหรับระบายความรู้สึก ลองถามว่าตอนนี้อยากให้เราช่วยคิด หรือแค่อยากให้เรารับฟัง ก็เพียงพอที่จะทำให้บทสนทนามีคุณภาพมากขึ้น
สะท้อนความรู้สึก มากกว่าตัดสินหรือสรุปแทน
แทนที่จะพูดว่าคุณคิดมากไป ลองเปลี่ยนเป็นฟังดูเหมือนเรื่องนี้ทำให้คุณเหนื่อยมากหรือดูเหมือนคุณกำลังผิดหวังกับเรื่องนี้มากจริง ๆ
เชื่อว่าอีกฝ่ายมีศักยภาพในการหาคำตอบของตัวเอง
หน้าที่ของผู้รับฟังไม่ใช่การแก้ปัญหาแทนทุกเรื่อง แต่คือการช่วยให้อีกฝ่ายมองเห็นศักยภาพและทางเลือกของตัวเอง เพราะหลายครั้งคำถามที่ดีมีพลังมากกว่าคำตอบที่สมบูรณ์แบบ
Case Study : ตัวอย่างสถานการณ์
ผู้จัดการฝ่ายบุคคลคนหนึ่งมักได้รับสายจากพนักงานที่กำลังเครียด โดยทุกครั้งที่มีคนมาปรึกษาผู้จัดการจะรีบเสนอวิธีแก้ปัญหา เพราะเชื่อว่านั่นคือการช่วยเหลือ แต่ผลที่เกิดขึ้นคือ พนักงานส่วนใหญ่ตอบเพียงสั้น ๆ แล้วจบบทสนทนา ทำให้รู้ว่าสิ่งที่เค้าคิดว่าช่วยเหลือจริง ๆ แล้วไม่ได้ช่วยเลย ซึ่งหลังจากผู้จัดการได้ฝึกการเรียนรู้ทักษะการรับฟังเชิงจิตวิทยา เธอเริ่มเปลี่ยนวิธีพูด โดยตั้งคำถาม รับฟัง และสะท้อนความรู้สึก ก่อนจะชวนอีกฝ่ายคิดถึงทางเลือกต่าง ๆ สิ่งที่เปลี่ยนไปไม่ใช่เพียงบทสนทนาที่ยาวขึ้น แต่พนักงานเริ่มคิดหาทางออกของตัวเองได้มากขึ้น และกลับมาปรึกษาเธอด้วยความไว้วางใจ
ลองถามตัวเองสักนิด
ครั้งล่าสุดที่มีคนมาปรึกษา คุณใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการรับฟังหรือกำลังคิดว่าจะตอบอย่างไรดี บางครั้ง สิ่งที่ทำให้คนรู้สึกดีขึ้น ไม่ใช่คำแนะนำที่ดีที่สุด แต่คือความรู้สึกว่าอย่างน้อยก็มีคนหนึ่งที่เข้าใจเขาจริง ๆ
หากคุณอยากพัฒนาทักษะการเข้าใจผู้คนอย่างเป็นระบบ
การรับฟังอย่างลึกซึ้งไม่ใช่พรสวรรค์ แต่เป็นทักษะที่สามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้ หลักสูตรทักษะจิตวิทยาการให้คำปรึกษระดับ Fundamental ของ iSTRONG ออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจหลักจิตวิทยาเบื้องหลังการรับฟัง การตั้งคำถาม และการสื่อสารที่ช่วยให้ผู้คนค้นพบคำตอบของตัวเอง
หลักสูตรเน้น Workshop และการฝึกปฏิบัติจริง (Role Play) เพราะเราเชื่อว่าทักษะการให้คำปรึกษาจะพัฒนาได้จากการลงมือทำมากกว่าการฟังบรรยายเพียงอย่างเดียว ผู้เรียนจะได้รับคำแนะนำอย่างใกล้ชิดจาก จิตแพทย์และทีมผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยา ภายในจัดแบบ Exclusive คลาสขนาดเล็ก เพื่อให้สามารถนำทักษะไปใช้ได้จริง ทั้งในการทำงาน การเป็นผู้นำ การดูแลทีม และการใช้ชีวิตประจำวัน
หากองค์กรต้องการสร้างวัฒนธรรม Well-being ที่เริ่มจากความเข้าใจผู้คน
องค์กรที่ผู้คนรับฟังกันเป็น มักสร้างความไว้วางใจ ความร่วมมือ และบรรยากาศการทำงานที่แข็งแรงได้มากกว่า iSTRONG มีบริการด้าน บริการ Mental Well-being for Organization ทั้งการอบรม Workshop, โปรแกรม EAP ดูแลใจพนักงาน และ Solutions หลากหลายที่ออกแบบให้เหมาะกับบริบทของแต่ละองค์กร เพื่อช่วยพัฒนาสุขภาพใจ ทักษะการสื่อสาร การรับฟัง และการเข้าใจผู้คน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการดูแลบุคลากรและการสร้างองค์กรที่เติบโตอย่างยั่งยืน
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong