โรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่ความเศร้า ทำความเข้าใจกับอาการที่คุณอาจไม่รู้
- นิลุบล สุขวณิช
- Jun 12
- 2 min read
“ฉันก็เคยเจอแบบนี้มาเหมือนกัน ตอนนั้นฉันร้องไห้เยอะมากแต่เวลามันก็ทำให้หายเศร้าได้เอง”
“คนอื่นเจอปัญหาหนักกว่านี้ยังไม่เห็นเขาเป็นโรคซึมเศร้าเลย”
“ชีวิตเธอก็ออกจะดี ไม่เห็นมีอะไรที่ดูจะทำให้เธอเป็นโรคซึมเศร้าได้เลย”
“โรคซึมเศร้าอะไรกัน อ่อนแอคิดไปเองมากกว่า”
ประโยคเหล่านี้คือตัวอย่างของประโยคที่สะท้อนถึงความเข้าใจคลาดเคลื่อนไปว่า โรคซึมเศร้า กับ ความเศร้า มันเป็นสิ่งเดียวกัน นำไปสู่การปฏิบัติต่อคนที่มีอาการของโรคซึมเศร้าในเชิงลบ เช่น ตำหนิว่าอ่อนแอไม่สู้ชีวิต มองว่าเรียกร้องความสนใจมากกว่าที่จะป่วยจริง ๆ ฯลฯ
แต่ในความเป็นจริงแล้ว โรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่ความเศร้าและคนที่เป็นก็ไม่ได้มีเพียงแค่อารมณ์เศร้า ในบทความนี้ผู้เขียนจึงอยากชวนทุกคนให้มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการของโรคซึมเศร้าที่คุณอาจไม่รู้ดังต่อไปนี้
ความเศร้า vs โรคซึมเศร้า
ความเศร้า (sadness)
เป็นอารมณ์ที่ทุกคนต้องเคยมีกันบ้างเป็นปกติของชีวิต โดยความเศร้ามักจะเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ในชีวิตที่ทำให้เกิดความเศร้า เช่น
สูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก
ตกงานหรือสูญเสียรายได้
หย่าร้าง
มีปัญหาการเงิน
มีปัญหาทางบ้าน
สอบตก
สมัครงานแล้วไม่ได้งาน
ผิดหวังจากเรื่องต่าง ๆ
โดยมากแล้วความเศร้ามักจะหายไปเมื่อสามารถหาทางปลดเปลื้องมันได้ เช่น ร้องไห้ ระบายให้คนอื่นฟัง นอกจากนั้น ความเศร้ามักจะลดลงได้เองเมื่อเวลาผ่านไป แต่หากเวลาผ่านไปแล้วก็ยังคงรู้สึกเศร้าหรือไม่สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติก็อาจจะเป็นไปได้ว่าอาการที่เกิดขึ้นมันไม่ใช่แค่ความเศร้า
โรคซึมเศร้า (depression)
เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่มีอิทธิพลอยู่เหนือการควบคุมของผู้ป่วย โดยโรคซึมเศร้าถือว่าเป็นโรคที่พบได้บ่อย มีอาการรุนแรง และกลับเป็นซ้ำได้ ซึ่งผลกระทบที่ร้ายแรงที่สุดของโรคซึมเศร้าคือการฆ่าตัวตาย ทั้งนี้ อาการของโรคซึมเศร้าไม่ได้มีเพียง “เศร้า” เท่านั้น แต่ยังมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น
รู้สึกผิด รู้สึกไร้ค่า และรู้สึกสิ้นหวัง
รู้สึกหงุดหงิดและคับข้องใจ
มีปัญหาเกี่ยวกับการนอนหลับและการตั้งสมาธิ
ความรู้สึกอยากอาหารและมีน้ำหนักเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
รู้สึกไม่มีเรี่ยวแรง
ไม่รู้สึกสนใจหรือเพลิดเพลินแม้แต่กับสิ่งที่ตัวเองเคยชอบ
ทั้งนี้ ผู้อ่านสามารถคลิกอ่านเรื่องราวตัวอย่างที่หยิบยกมาจากประสบการณ์ของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้ในบทความ “เปิดบันทึกความคิดของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า โลกที่คนทั่วไปไม่อาจเข้าถึง” ซึ่งทาง iSTRONG ได้เคยเขียนเอาไว้แล้วก่อนหน้านี้
นอกเหนือจากอาการหลัก ๆ ที่กล่าวไปในข้างต้น โรคซึมเศร้ายังมีความซับซ้อนไปมากกว่านั้นเพราะมันยังถูกแบ่งย่อยลงไปและอาการที่เกิดขึ้นก็สามารถเหมือนหรือต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเภทย่อยของโรคซึมเศร้าอีกด้วย เช่น
โรคซึมเศร้ารุนแรง (Major depression)
มีอาการ เช่น หดหู่ สูญเสียความรู้สึกสนใจต่อสิ่งต่าง ๆ จนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน โดยมีอาการต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ขึ้นไป
โรคซึมเศร้าเรื้อรัง (Persistent depressive disorder, dysthymia, or dysthymic disorder)
มีอาการไม่รุนแรงแต่ผู้ป่วยจะมีอาการของโรคซึมเศร้ายาวนานอย่างน้อย 2 ปี
โรคซึมเศร้าตามฤดูกาล (Seasonal affective disorder)
โดยส่วนใหญ่มักพบในช่วงปลายฝนต้นหนาวและหายไปเมื่อถึงฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อน
โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorder or manic depression)
เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่ทำให้เกิดอารมณ์แปรปรวนอย่างรุนแรง
โรคซึมเศร้าที่มีอาการทางจิตร่วมด้วย (Depression with symptoms of psychosis)
เป็นรูปแบบของโรคซึมเศร้าที่มีความรุนแรงจนทำให้เกิดอาการทางจิตขึ้นมา เช่น หลงผิด ประสาทหลอน เห็นภาพหลอน หูแว่ว มีความรู้สึกต่อสิ่งที่ไม่ได้มีอยู่จริง
ทั้งนี้ แม้ว่าโรคซึมเศร้าจะเป็นอาการป่วยที่จำเป็นต้องให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตทำการรักษา แต่บุคคลทั่วไปก็สามารถมีส่วนร่วมในการป้องกันหรือบรรเทาอาการของโรคซึมเศร้าได้ด้วยการปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ ดังนี้
ออกกำลังกายเป็นประจำสม่ำเสมอ
จัดตารางการนอนหลับให้เป็นเวลาเดียวกันในแต่ละวัน
ใช้เทคนิคต่าง ๆ ในการจัดการกับความเครียด
ผู้เขียนหวังว่าบทความนี้จะช่วยให้ทุกคนตระหนักได้ว่าโรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่ความเศร้า โดยไม่ลืมว่าสิ่งที่น่ากลัวที่สุดของโรคซึมเศร้าคือมันสามารถส่งผลรุนแรงไปได้ถึงขึ้นผู้ป่วยเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย หากคุณพบว่าตนเองหรือคนใกล้ชิดมีอาการที่เข้าข่ายเป็นโรคซึมเศร้าและต้องการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตก็สามารถติดต่อผ่านทาง iSTRONG ได้นะคะ
ผู้เขียนขอเป็นกำลังใจให้กับทุกคนที่กำลังเผชิญอยู่กับอาการของโรคซึมเศร้า แม้ว่าอาการของมันจะทำให้เกิดความทุกข์ทรมานแต่จิตแพทย์หลายท่านก็ยืนยันว่ามันเป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายได้หากผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างถูกต้องค่ะ
โรคซึมเศร้าไม่ใช่เรื่องที่ต้องเผชิญเพียงลำพัง และไม่ใช่เรื่องที่ต้องรอให้ทุกอย่างแย่ลงก่อนจึงค่อยขอความช่วยเหลือ หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับความเศร้า ความหมดหวัง ความรู้สึกไร้ค่า หรือความทุกข์ใจที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตอาจช่วยให้มองเห็นทางออกที่ชัดเจนขึ้น
ที่ iSTRONG เรามีบริการปรึกษาสุขภาพจิตโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจปัญหาที่กำลังเผชิญ ดูแลสุขภาพใจอย่างถูกวิธี และก้าวผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากไปได้ด้วยเครื่องมือทางจิตวิทยาที่เหมาะสม เพราะสุขภาพใจเป็นเรื่องสำคัญ และคุณไม่จำเป็นต้องแบกรับทุกอย่างไว้คนเดียว 💙
การดูแลสุขภาพใจพนักงาน เริ่มต้นได้จากความเข้าใจ
การสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องโรคซึมเศร้าและปัญหาสุขภาพจิต เป็นหนึ่งในก้าวสำคัญของการดูแลสุขภาพใจพนักงาน เพราะเมื่อคนในองค์กรเข้าใจปัญหาอย่างถูกต้อง ก็จะช่วยลดการตีตรา เปิดโอกาสให้พนักงานกล้าขอความช่วยเหลือ และสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ใส่ใจสุขภาพใจมากยิ่งขึ้น
iSTRONG มี บริการ Mental Well-being for Organization ที่พร้อมสนับสนุนองค์กรผ่านบริการปรึกษานักจิตวิทยาและจิตแพทย์ (EAP) รวมถึงการจัด Workshop ด้าน Mental Health เพื่อช่วยให้องค์กรสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ส่งเสริมสุขภาพใจของพนักงานอย่างยั่งยืน
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง:
Jenny Fitzgerald (2024).
The difference between depression and sadness.
ณัฐพงษ์ ตั้งจิตบุญสง่า และ ชวนันท์ ชาญศิลป์ (2563).
ทัศนคติต่อการป่วยเป็นโรคซึมเศร้าในประชากรไทย.
MedlinePlus (2024).
Depression.
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.