รักคนผิดจนจิตใจพัง ฮีลใจอย่างไรเมื่อเผลอไปคบกับคนที่ใช้ความรุนแรง/หลงตัวเอง/ไม่รู้จักพอ
- นิลุบล สุขวณิช
- May 28
- 2 min read
แม้ประโยคที่ว่า “ต้องการปรึกษาปัญหาหัวใจ” มักจะถูกมองว่าเป็นประโยคขำ ๆ หรือฟังดูเป็นเรื่องเบา ๆ แต่ในความเป็นจริงแล้วมันไม่ใช่เรื่องเบา ๆ อย่าที่ผู้คนมักเอาไปพูดกันเล่น ๆ เลย
เพราะมีหลายคนที่เจ็บปวดกับความรักในระดับที่สาหัสรุนแรง โดยเฉพาะคนที่เผลอไปคบกับคนที่ใช้ความรุนแรง (Abuser) คนหลงตัวเอง (Narcissist) และคนไม่รู้จักพอ (Player) ซึ่งคนเหล่านี้มักจะเข้าหาผู้อื่นโดยไม่แสดงนิสัยอันแท้จริงออกมาให้เห็นในช่วงแรกแต่มักจะเริ่มเปิดเผยออกมาในภายหลัง
ดังนั้น มันจึงไม่ใช่เพราะคนที่หลงเข้าไปอยู่ในความสัมพันธ์กับคนเหล่านี้เป็นคนที่ไม่ฉลาดหรือไม่รักตัวเอง แต่มันเป็นเพราะคนกลุ่มนี้มักมีความแนบเนียนจนไม่คิดว่าพวกเขาจะเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือไปได้
อย่างไรก็ตาม หากคุณมีลักษณะที่มีความรักกี่ครั้งก็รักคนผิดทุกครั้งอาจมีความจำเป็นต้องหันมาสำรวจภายในของตนเอง เพราะการรักคนผิดแล้วเรียนรู้นั้นเป็นเรื่องปกติ แต่ก็จะมีหลายคนที่มีลักษณะบางอย่างที่ทำให้ติดอยู่ในความสัมพันธ์ toxic และออกมาไม่ได้เพราะอยู่ภายใต้อิทธิพลของสิ่งเหล่านี้
พลังแห่งความคุ้นเคย
คนเรามักจะชอบอะไรที่ตัวเองรู้สึกคุ้นเคยเพราะมันทำให้รู้สึกปลอดภัย แต่ความรู้สึกเช่นนี้ก็เป็นเหมือนดาบสองคมเพราะคนที่เติบโตมากับผู้เลี้ยงดูที่เอาแน่เอานอนไม่ได้หรือเหินห่างทางอารมณ์ก็จะรู้สึกคุ้นเคยจนไม่เห็นว่าตนเองกำลังถูกปฏิบัติอย่างไม่เหมาะสมแม้ว่าความสัมพันธ์ที่มีมันจะเต็มไปด้วยความเจ็บปวดก็ตาม
กับดักแบบ “The Anxious-Avoidant Trap”
คนที่มีรูปแบบความสัมพันธ์แบบ anxious attachment style มักมีแนวโน้มที่จะโหยหาความใกล้ชิดและกลัวการถูกปฏิเสธหรือการถูกทอดทิ้งจึงมักจะเกาะติดอยู่กับคนรัก และเมื่อเกิดความรู้สึกไม่มั่นคงขึ้นมาก็จะยิ่งเกาะติดและสร้างความใกล้ชิดกับคนรักให้มากขึ้น
ในทางตรงข้าม คนที่มีรูปแบบความสัมพันธ์แบบ avoidant attachment style มักจะให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตนเอง และมักจะรู้สึกทนไม่ไหวหรืออึดอัดหากต้องเกาะติดใกล้ชิดกับคนรักมาจนเกินไป ไม่ชอบความอ่อนไหวทางอารมณ์และมักจะลังเลกับการผูกมัด
ในบางกรณี คนที่เป็น avoidant อาจเริ่มต้นด้วยการตามจีบอย่างรุนแรงซึ่งบางครั้งเรียกว่า 'love bombing' โดยจะทุ่มเทความสนใจ ความรัก และสร้างโมเม้นท์หวานฉ่ำแบบเล่นใหญ่ให้กับคนที่เป็น anxious แต่สุดท้ายกลับถอยห่างออกไป ทิ้งให้อีกฝ่ายสับสนและเจ็บปวดใจ
Trauma bonding
ความผูกพันทางอารมณ์ระหว่างเหยื่อกับผู้กระทำ ซึ่งความผูกพันนี้ไม่ได้เกิดจากความรักที่แท้จริง แต่เกิดจาก ‘วงจรของการล่วงละเมิดและการให้รางวัลสลับกัน’ จนทำให้เหยื่อติดอยู่ในความสัมพันธ์นั้นแม้จะเจ็บปวด
คนแบบไหนที่มักจะตกเป็น “เป้าหมาย” ของคนที่ใช้ความรุนแรง/หลงตัวเอง/ไม่รู้จักพอ?
คนที่มีความโดดเดี่ยวทางสังคมหรือคนเหงา
คนที่มีบาดแผลทางใจหรือเคยถูกทารุณ (abuse)
คนที่มีความภาคภูมิใจในตนเองต่ำ (Low self-esteem)
คนที่ไม่สามารถพึ่งพิงตัวเองในด้านการเงินได้
คนที่มีความเจ็บป่วยเรื้อรัง
คนที่ต้องการพึ่งพิงทางอารมณ์จากผู้อื่นอยู่เสมอ
หนทางสู่การเยียวยาจิตใจตัวเองหลังจากที่เผลอไปรักคนผิดจนจิตใจพัง
ทำความเข้าใจรูปแบบความผูกพัน (attachment style) ของตนเอง
เพื่อหาทางออกจากวงจรเดิม ๆ เช่น หากคุณเป็นคนแบบ anxious ก็พยายามฝึกฝนทักษะการดูแลจิตใจตัวเอง (self-soothing skills) เพื่อลดความต้องการพึ่งพิงคนรักลง หากคุณเป็นคนแบบ avoidance ก็พยายามฝึกทักษะการสื่อสารให้สามารถเปิดใจสื่อสารกับคนอื่นได้มากขึ้นซึ่งจะช่วยให้สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ healthy กับคนอื่นได้มากขึ้น
ใช้เวลาศึกษาดูใจกันให้มากขึ้น
ความสัมพันธ์ที่จริงแท้ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์แบบคนรัก ความสัมพันธ์ทางเพศ เพื่อน คนทำงานด้วยกัน ตามธรรมดาแล้วมันต้องเริ่มขึ้นอย่างช้า ๆ และพัฒนาขึ้นตามกาลเวลาโดยเริ่มจากความสนใจที่มีร่วมกันจนกลายเป็นความผูกพันที่มากขึ้น
ดังนั้น จงพึงระวังความรักแบบฉับพลัน (instant love) ซึ่งอาจจะเป็น Love bombing ที่เป็นการแสดงความรักความสนใจมากผิดปกติในช่วงเริ่มต้นโดยมีเป้าหมายเพื่อการควบคุมอีกฝ่าย
แสดงขอบเขตของตัวเองอย่างชัดเจน
โดยเริ่มจากรู้ว่าขอบเขตของตัวเองอยู่ตรงไหนและคุณคาดหวังให้คนอื่นปฏิบัติกับคุณยังไง รวมถึงเตรียมความพร้อมที่จะตีตัวออกห่างหากพบว่าอีกฝ่ายปฏิบัติกับคุณอย่างไม่เหมาะสม
เก็บหลักฐาน
จดบันทึกหรือแคปข้อความที่คุณกับอีกฝ่ายคุยกันเอาไว้ เพื่อใช้เป็นหลักฐานในวันข้างหน้าหากอีกฝ่ายพยายามที่จะควบคุมหรือ gaslight คุณ
รักษาความสัมพันธ์กับเพื่อน ๆ เอาไว้ เ
พราะคนที่เป็น Narcissist มักมีลักษณะชอบยุยงให้แฟนแตกคอกับเพื่อนเพื่อแยกแฟนออกมาให้อยู่ในความควบคุมของตน ดังนั้น อย่ายอมให้เรื่องนี้มันเกิดขึ้น หากคุณเริ่มรู้สึกมีอะไรไม่ชอบมาพากลให้ปรึกษากับเพื่อน ๆ เพื่อช่วยกันคิดว่าควรทำอย่างไร
รักษาอิสระทางการเงินของคุณเอาไว้
เพราะการที่คุณมีเงินเป็นของตนเองมันจะช่วยให้คุณสามารถเดินออกจากความสัมพันธ์ toxic ได้ง่ายกว่าการที่คุณต้องพึ่งพาทางการเงินจากคนรักที่เป็น Narcissist
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
เช่น จิตแพทย์ นักจิตวิทยา การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญฯ นอกจากจะช่วยในเรื่องของการเยียวยาสภาพจิตใจแล้ว คุณจะได้รับมุมมองและวิธีคิดในรูปแบบใหม่ ได้รับพลังใจ (empower) ให้กล้าที่จะยืนหยัดปกป้องสิทธิของตัวเองมากขึ้น รวมถึงคุณจะได้รับวิธีการในการฝึกฝนพัฒนาตนเองเพื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงภายในซึ่งมันจะช่วยให้คุณดึงดูดคนแย่ ๆ เข้ามาในชีวิตน้อยลง
บางครั้งความรักที่ทำร้ายเรา ไม่ได้เริ่มต้นจาก “คนไม่ดี” ที่ดูออกง่ายเสมอไป แต่เริ่มจากความสัมพันธ์ที่ค่อย ๆ ทำให้เราเจ็บปวด สับสน และสูญเสียตัวเองโดยไม่รู้ตัว และหลายครั้ง การเยียวยาความสัมพันธ์ ไม่ได้หมายถึงแค่การ “กลับมารักกัน” แต่คือการได้กลับมาเข้าใจตัวเอง เข้าใจรูปแบบความสัมพันธ์ และเรียนรู้ที่จะรักอย่างปลอดภัยมากขึ้น
หากคุณกำลังสับสน เหนื่อยล้า หรือเผชิญปัญหาในความสัมพันธ์ iSTRONG มีบริการดูแลสุขภาพใจคู่รักและความสัมพันธ์ (Couples & Relationship Counseling) โดยนักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อช่วยให้คุณได้สำรวจความรู้สึก ความต้องการ และหาทางออกของความสัมพันธ์อย่างเข้าอกเข้าใจ
เพราะบางครั้ง การมีพื้นที่ปลอดภัยให้หัวใจได้พูดออกมา อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเยียวยาก็ได้ 💜
iSTRONG Mental Health
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร
บริการของเรา
บุคคลทั่วไป
บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U
องค์กร
บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg
ติดต่อ
โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง
Nicole K. McNichols (2024). Why You Keep Falling for the "Wrong" Person. Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/blog/everyone-on-top/202410/why-you-keep-falling-for-the-wrong-person
Sanjana Gupta (2024). How to Identify and Escape a Narcissistic Abuse Cycle. Retrieved from https://www.verywellmind.com/narcissistic-abuse-cycle-stages-impact-and-coping-6363187?utm_source=chatgpt.com
Laura Copley (2024). Overcoming Trauma Bonding: 8 Strategies & Exercises. Retrieved from https://positivepsychology.com/trauma-bonding/?utm_source=chatgpt.com
ประวัติผู้เขียน
นิลุบล สุขวณิช (เฟิร์น) ประวัติการศึกษา: จบปริญญาโทสาขาจิตวิทยาการปรึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ปริญญาตรีสาขาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีประสบการณ์ทำงานเป็นนักจิตวิทยาการปรึกษาในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งเป็นเวลา 11 ปี ปัจจุบันเป็นนักเขียนบทความให้กับ ISTRONG
Nilubon Sukawanich (Fern) Educational background: Master's degree in Counseling Psychology from Chiang Mai University, Bachelor's degree in Psychology from Chiang Mai University. With 11 years of experience working as a counseling psychologist at a university. Currently working as a content writer for ISTRONG.