คุณอาจไม่ใช่นักจิตวิทยา แต่มีทักษะเป็นที่พึ่งให้คนอื่นโดยไม่รู้ตัว

iStrong team
3 hours ago
1 min read

คนที่มีคนมาปรึกษาเสมอไม่ใช่เพราะเขาเก่งจิตวิทยา แต่เพราะเขามี “บางอย่าง” ที่ทำให้คนรู้สึกปลอดภัยพอจะเปิดใจ แต่ในขณะเดียวกัน หลายคนกำลังช่วยคนด้วยวิธีที่ไม่ถูกต้องโดยไม่รู้ตัว และนั่นอาจทำให้ทั้งตัวคุณและคนที่คุณอยากช่วย ไม่ได้ดีขึ้นอย่างที่ควรจะเป็น

คุณคือคนที่คนอื่นนึกถึงเวลามีปัญหา

คุณอาจเป็นคนหนึ่งที่เพื่อนมาระบายด้วยเสมอ ลูกน้องมาขอคำแนะนำบ่อย หรือคนรอบตัวเลือกจะคุยกับคุณในวันที่เขาแย่ที่สุด ทั้งที่คุณไม่เคยเรียนจิตวิทยา ไม่ได้มีตำแหน่งอะไรเกี่ยวกับการให้คำปรึกษา แต่กลับกลายเป็น “พื้นที่ปลอดภัย” ของใครหลายคนโดยไม่รู้ตัว และในบางวัน คุณก็เริ่มรู้สึกว่าสิ่งเหล่านี้มันก็สร้างความรู้สึกที่ดีนะ แต่บางทีก็รู้สึกมันกดดันและหนักขึ้นเรื่อย ๆ

สิ่งที่คุณมี ไม่ใช่ความบังเอิญ

ในมุมจิตวิทยาคนจะเลือกเปิดใจกับใคร ไม่ได้เกิดจากเหตุผลล้วน ๆ แต่มาจาก “ประสบการณ์ทางอารมณ์” ที่เขาได้รับจากคุณ คุณอาจไม่รู้ตัวแต่คุณอาจมีท่าทีที่ไม่ตัดสิน การรับฟังโดยไม่เร่ง และทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าตัวเอง “โอเคที่จะเป็นแบบนี้” สิ่งนี้เรียกว่า Psychological Safety ซึ่งไม่ใช่ทุกคนจะมี และมันคือเหตุผลที่คนเลือกมาหาคุณ

ความจริงอีกด้านหนึ่งที่หลายคนไม่รู้

การเป็นคนที่คนมาปรึกษาไม่ได้แปลว่าคุณ “ช่วยเขาได้จริง” เสมอไป หลายครั้งสิ่งที่เราทำคือ ฟังไป แนะนำไป ปลอบไป ตามสัญชาตญาณ ซึ่งบางครั้งอาจช่วยให้เขารู้สึกดีขึ้นชั่วคราว แต่บางครั้งมันอาจไม่ได้ช่วยให้เขา “เข้าใจตัวเอง” หรือ “คลี่คลายปัญหา” ได้จริง และในบางกรณี อาจทำให้เขายิ่งสับสนมากขึ้นด้วยซ้ำ

How to จุดเริ่มต้นของการ “ช่วยคนอย่างมีคุณภาพ”

ฟังเพื่อเข้าใจ ไม่ใช่ฟังเพื่อจะตอบ หยุดรีบหาคำแนะนำแล้วอยู่กับสิ่งที่เขากำลังรู้สึก
สะท้อนสิ่งที่ได้ยิน แทนการตีความ เช่นหลังฟัง อาจจะสะท้อนกับเขาว่า “สิ่งที่คุณเจอ มันทำให้คุณรู้สึก…”
ไม่รีบแก้ปัญหาแทน เพราะหน้าที่ของคุณไม่ใช่การแก้ชีวิตเขา แต่คือการช่วยให้เขาเห็นทางของตัวเอง
สังเกตขอบเขตของตัวเอง คุณไม่จำเป็นต้องรับทุกเรื่อง หรือแบกทุกอารมณ์ของคนอื่นไว้คนเดียว

Case Study เมื่อการฟังทำให้คนค้นพบคำตอบของตัวเอง

ผู้จัดการคนหนึ่งในองค์กร มักมีลูกน้องมาปรึกษาปัญหาส่วนตัวและงานอยู่เสมอ เขาเชื่อว่าหน้าที่ของตัวเองคือ “ช่วยให้คำตอบที่ดีที่สุด” แต่ผลลัพธ์คือ ลูกน้องกลับมาถามเรื่องเดิมซ้ำ ๆ และไม่สามารถตัดสินใจเองได้

จนเขาเริ่มรู้สึกเหนื่อยและหมดพลัง เมื่อเขาเริ่มเปลี่ยนจาก “ให้คำตอบ” เป็น “ตั้งคำถามและสะท้อนความคิด” ลูกน้องเริ่มคิดเองได้มากขึ้นและความสัมพันธ์ก็เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน

คุณไม่ได้ทำผิด แต่คุณยังไปได้ลึกกว่านี้

สิ่งที่คุณทำมาตลอดไม่ได้ผิดเลย มันคือจุดเริ่มต้นที่ดีมาก แต่การช่วยคนอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่ความตั้งใจหรือความเข้าใจพื้นฐาน มันคือ “ทักษะ” ที่มีโครงสร้าง มีวิธี และสามารถฝึกฝนได้ ซึ่งเมื่อคุณมีทักษะนี้ บทสนทนาของคุณจะไม่ใช่แค่ทำให้คนรู้สึกดีขึ้น แต่จะ “เปลี่ยนวิธีที่เขามองชีวิตตัวเอง” ให้ดีขึ้น

การที่คนมาปรึกษาคุณ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มันคือสัญญาณว่าคุณมีบางอย่างที่คนอื่นรู้สึกได้ แต่ถ้าคุณอยากให้สิ่งนี้ “มีพลังมากขึ้น” และไม่กลายเป็นภาระในระยะยาว คุณจำเป็นต้องพัฒนาทักษะในการฟังและช่วยคนอย่างถูกวิธี

หลายคนเริ่มต้นจากการเป็น “คนที่ใคร ๆ ก็เข้ามาคุยด้วย” แต่เมื่อเวลาผ่านไป บทบาทนี้กลับกลายเป็นทั้งโอกาสและภาระในเวลาเดียวกัน เพราะแม้จะอยากช่วย แต่ก็ไม่แน่ใจว่าตัวเองกำลังช่วยได้ถูกวิธีหรือไม่

ในหลักสูตรทักษะจิตวิทยาการให้คำปรึกษา ของ iSTRONG เราจึงออกแบบมาเพื่อช่วยให้คุณเข้าใจ “โครงสร้างของการช่วยคน” ตั้งแต่การฟังอย่างลึกซึ้ง การตั้งคำถาม ไปจนถึงการพาอีกฝ่ายไปสู่การเข้าใจตัวเอง โดยไม่ต้องแบกรับปัญหาของเขาไว้ทั้งหมด ท้ายที่สุดจะสามารถสร้างคุณค่าให้แก่ตนเองและผู้อื่นได้ไปพร้อม ๆ กัน

และสำหรับองค์กรที่ต้องการพัฒนาทีม ไม่ว่าจะเป็นผู้นำ HR หรือพนักงานที่ต้องรับมือกับผู้คนในทุกวัน ทาง iSTRONG ยังมีบริการ In-house Training เพื่อพัฒนาทักษะด้านจิตวิทยาในองค์กร ที่สามารถออกแบบเนื้อหาให้เหมาะกับบริบทขององค์กร เพื่อช่วยยกระดับ “คุณภาพของบทสนทนา” ให้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาคนและทีมอย่างยั่งยืน

เพราะสุดท้ายแล้ว การเข้าใจคน ไม่ใช่แค่เรื่องของความรู้สึก แต่คือ “ทักษะ” ที่สามารถเรียนรู้และพัฒนาได้จริง

iSTRONG Mental Health

ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพใจและทักษะจิตวิทยา สำหรับบุคคล องค์กร

บริการของเรา

บุคคลทั่วไป

บริการปรึกษา จิตแพทย์และนักจิตวิทยา : https://cutt.ly/LtkJ6SA5
คอร์สฝึกอบรม ทักษะด้านจิตวิทยา : https://cutt.ly/qtkLhw8U

องค์กร

บริการดูแลสุขภาพใจพนักงาน : https://cutt.ly/KtkKwjXg

ติดต่อ

โทร. 02-0268949 หรือ Line : @istrong